Με μόλις 1 δολάριο, μπορείτε να μειώσετε την ένταση του ήλιου — έστω και λίγο — για να σώσετε τον κόσμο από την κλιματική αλλαγή.
Τουλάχιστον, αυτή είναι η υπόσχεση που τάζει μια νεοσύστατη εταιρεία της Καλιφόρνια με το όνομα Make Sunsets, όπως αναφέρει η Washington Post.Με το δολάριο που δωρίζεται ο ιδρυτής Luke Iseman θα οδηγήσει ένα τροχόσπιτο Winnebago στους λόφους μισή ώρα έξω από το Saratoga της Καλιφόρνια, για να απελευθερώσει ένα μπαλόνι γεμάτο διοξείδιο του θείου, ένα ατμοσφαιρικό ρύπο που συνήθως εκλύεται από ηφαιστειακές εκρήξεις. Αυτός και οι 1.000 πελάτες του που μέχρι στιγμής έχουν πληρώσει ελπίζουν ότι το μπαλόνι θα σκάσει στη στρατόσφαιρα, απελευθερώνοντας σωματίδια που θα εμποδίσουν τις ακτίνες του ηλίου και θα
Οι δραστηριότητες του Iseman για τον αποκλεισμό του ήλιου — οι οποίες δεν έχουν εγκριθεί επίσημα από καμία κυβέρνηση στον πλανήτη, αλλά δεν είναι παράνομες σύμφωνα με τον νόμο της Καλιφόρνια — είναι ένα παράδειγμα μιας αμφιλεγόμενης τακτικής που ονομάζεται «ηλιακή γεωμηχανική». Έχει αποτελέσει θέμα πολλών ιστοριών επιστημονικής φαντασίας και θεωριών συνωμοσίας και τουλάχιστον μιας αμερικανικής αναφοράς για κατασκοπεία που προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να προκαλέσει πραγματικούς πολέμους.
Πλέον αυτό το εγχείρημα μετατρέπεται σε ιδιωτική βιομηχανία, αφού η Make Sunsets έχει συγκεντρώσει περισσότερα από 1 εκατομμύριο δολάρια από επενδυτές και έχει πουλήσει «πιστώσεις ψύξης» αξίας άνω των 100.000 δολαρίων σε πελάτες φέτος.
Μάλιστα έχει αναπτυχθεί και ανταγωνισμός στον εν λόγω τομέα καθώς μια ακόμη εταιρεία, η Stardust, έχει ήδη συγκεντρώσει 75 εκατομμύρια δολάρια για την ανάπτυξη μιας πιο εξελιγμένης μεθόδου γεωμηχανικής, η οποία, όπως ισχυρίζεται, θα είναι έτοιμη να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι το τέλος της δεκαετίας — αν και οι ιδρυτές της ορκίζονται ότι δεν θα χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία τους, εκτός αν τους προσλάβει κάποια κυβέρνηση για να το κάνουν.
Οι εταιρείες έχουν πυροδοτήσει μια συζήτηση σχετικά με το ρόλο που πρέπει να διαδραματίσουν οι ιδιωτικές εταιρείες στην παρέμβαση στο παγκόσμιο κλίμα. Οι υποστηρικτές λένε ότι οι νεοσύστατες εταιρείες μπορούν να αναπτύξουν μια τεχνολογία που έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τον κόσμο πιο γρήγορα από τους «αργοκίνητους» επιστήμονες των πανεπιστημίων. Τα τελευταία χρόνια, οι ακαδημαϊκοί που μελετούν τη γεωμηχανική έχουν προσπαθήσει να πραγματοποιήσουν βασικές δοκιμές εξοπλισμού σε εξωτερικούς χώρους στη Σουηδία και την Καλιφόρνια, αλλά αντιμετώπισαν αντίσταση και ακύρωσαν τα σχέδιά τους.
«Σταματούν. Τα παρατάνε», είπε ο Maex Ament, επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων και επενδυτής της Stardust. «Αν είμαι πραγματικά παθιασμένος επιχειρηματίας δεν υπάρχει «Θα τα παρατήσω». Θα λύσω αυτό το πρόβλημα, χωρίς να θέσω σε κίνδυνο την ασφάλεια. Υπάρχει μια διαφορετική νοοτροπία».
Οι ανταγωνιστές λένε ότι οι εταιρείες που επιδιώκουν το κέρδος δεν έχουν καμία δουλειά να αναπτύσσουν μια τεχνολογία που έχει σχεδιαστεί για να επηρεάσει όλους τους ανθρώπους στη Γη, η οποία μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για τα παγκόσμια καιρικά φαινόμενα και να σκοτώσει ανθρώπους αυξάνοντας την ατμοσφαιρική ρύπανση και τα ποσοστά καρκίνου.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις δεν έχουν συγκεκριμένους κανόνες για τη γεωμηχανική — αν και μπορεί να ισχύουν διάφοροι νόμοι και διεθνείς συνθήκες για την ατμοσφαιρική ρύπανση και την τροποποίηση του καιρού. Το Τενεσί, η Λουιζιάνα και η Φλόριντα έχουν απαγορεύσει την πρακτική αυτή, ενώ έχουν προταθεί περαιτέρω απαγορεύσεις σε 34 πολιτείες των ΗΠΑ, σε ομοσπονδιακό επίπεδο και στο Μεξικό. Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος δήλωσε ότι ερευνά την Make Sunsets και «διεξάγει εσωτερική εξέταση των τρεχουσών αρχών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να σταματήσουν αυτή τη δραστηριότητα».
Εν τω μεταξύ, οι ιδιωτικές εταιρείες γεωμηχανικής έχουν ελάχιστους κανόνες να ακολουθήσουν.
«Οι κυβερνήσεις πρέπει είτε να απαγορεύσουν σαφώς τέτοιες δραστηριότητες, είτε να θεσπίσουν ... περιορισμούς εντός των οποίων μπορούν να πραγματοποιούνται τέτοιου είδους δραστηριότητες», δήλωσε ο Janos Pasztor, πρώην αξιωματούχος του ΟΗΕ και συνταξιούχος επικεφαλής της Carnegie Climate Governance Initiative, ο οποίος ασχολήθηκε με θέματα γεωμηχανικής.
Έχουν προταθεί πολλοί τρόποι για να ανακλαστεί το ηλιακό φως μακριά από τη Γη και να μειωθούν οι θερμοκρασίες, όπως η διασπορά ανακλαστικών σωματιδίων στη στρατόσφαιρα, η αύξηση της λάμψης των σύννεφων και η εκτόξευση γιγαντιαίων διαστημικών κατόπτρων σε τροχιά.
Αυτές οι μέθοδοι θεωρούνται φθηνότερες και ταχύτερες από την αναδιάρθρωση του κόσμου για να λειτουργεί με καθαρή ενέργεια και την απομάκρυνση τόνων διοξειδίου του άνθρακα από τον αέρα, και πολύ φθηνότερες από το κόστος μιας κλιματικής καταστροφής. Η μείωση κατά το ήμισυ του ρυθμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη για 15 χρόνια με τη διασπορά διοξειδίου του θείου στη στρατόσφαιρα θα κόστιζε περίπου 2,25 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, σύμφωνα με μια εκτίμηση του 2018 από ερευνητές του Yale και του Harvard.
Θεωρητικά, οι πλούσιοι δισεκατομμυριούχοι θα μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να αρχίσουν τουλάχιστον να αλλάζουν το κλίμα από μόνοι τους. Αυτή είναι η υπόθεση του επιστημονικού μυθιστορήματος «Termination Shock», που ενέπνευσε τον Iseman να ιδρύσει το Make Sunsets το 2022.
Στο βιβλίο, η υπόθεση δεν έχει αίσιο τέλος. Αλλά αν είστε δισεκατομμυριούχος και θέλετε να ρίξετε μεγάλη ποσότητα θείου στη στρατόσφαιρα χωρίς να συμβουλευτείτε κανέναν, ο Iseman είπε ότι θα χαρεί να σας βοηθήσει.
