Οι αστροναύτες Anil Menon (NASA) και Joshua Kutryk (Καναδική Διαστημική Υπηρεσία, CSA) τοποθέτησαν στις 5 Νοεμβρίου 2026 το όγδοο και τελευταίο ηλιακό πλαίσιο IROSA (International Space Station Roll-Out Solar Array) στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS), κλείνοντας μια αναβάθμιση ισχύος που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2021. Η προσθήκη ανεβάζει τη συνολική παραγωγή ρεύματος του σταθμού από 160 σε περίπου 215 kilowatt, αύξηση περίπου κατά ένα τρίτο.
Μια αναβάθμιση πέντε χρόνων φτάνει στο τέλος της
Το πρόγραμμα IROSA ξεκίνησε επίσημα το 2021, με στόχο να αντισταθμίσει τη φυσική φθίνουσα απόδοση των παλαιότερων ηλιακών συστοιχιών του ISS, που βρίσκονται σε τροχιά από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του σταθμού. Σύμφωνα με τη NASA, χρειάστηκαν συνολικά 18 διαστημικοί περίπατοι για την προετοιμασία των καναλιών ισχύος και την τοποθέτηση των οκτώ νέων πλαισίων, ένα αργό, ριψοκίνδυνο έργο υψηλής ακριβείας έξω από τον σταθμό. Το τελευταίο πλαίσιο τοποθετήθηκε στο κανάλι ισχύος 3B, στο άκρο της δεξιάς δοκού (starboard truss) του ISS.
Ο περίπατος της 5ης Νοεμβρίου
Ο διαστημικός περίπατος διήρκεσε 6 ώρες και 59 λεπτά και ολοκληρώθηκε στις 15:35 (ώρα ανατολικών ΗΠΑ). Ήταν το 101ο αμερικανικό spacewalk και το 286ο συνολικά στην ιστορία συντήρησης και αναβάθμισης του σταθμού — το πέμπτο για τον Menon και το δεύτερο για τον Kutryk. Μέσα στον σταθμό, οι αστροναύτες Jessica Watkins και Luke Delaney χειρίζονταν τον ρομποτικό βραχίονα Canadarm2, που μετέφερε τον Menon και το τυλιγμένο πλαίσιο προς το σημείο εγκατάστασης, ενώ ο Kutryk προχωρούσε κατά μήκος της δοκού με συρματόσχοινα ασφαλείας. Σύντομα προβλήματα στη ροή ρεύματος κατά τη σύνδεση καλωδίων καθυστέρησαν ελαφρά τη διαδικασία, χωρίς όμως να απειλήσουν την αποστολή. «Είχαμε ένα σχέδιο. Το αλλάξαμε, και οι ομάδες στο έδαφος τα πήγαν εξαιρετικά προσαρμόζοντάς το, και τα καταφέραμε», δήλωσε ο Menon μετά την έξοδο. Ο Kutryk το συνόψισε πιο λακωνικά: «Ήταν καλός περίπατος».
Ρεκόρ, ιστορία και τι ακολουθεί
Ο περίπατος της 5ης Νοεμβρίου ήταν ο δεύτερος του Kutryk μέσα σε λίγες ημέρες, μετά από έναν επτάωρο περίπατο στις 29 Οκτωβρίου. Οι δύο έξοδοι του Καναδού αστροναύτη αθροίζουν περίπου 14 ώρες στο διάστημα, μόλις 3,5 ώρες κάτω από το καναδικό ρεκόρ του Dave Williams (τρεις περίπατοι, 2007). Η επιτυχής ολοκλήρωση ήρθε τρεις ημέρες μετά τη συμπλήρωση 26 χρόνων συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας στον ISS, και μία ημέρα μετά την αποκάλυψη αναμνηστικής πλάκας στο Canada Aviation and Space Museum της Οτάβας, που αναγνωρίζει την πρώτη ανάπτυξη του αρχικού Canadarm στο διάστημα, το 1981, πάνω στο λεωφορείο Columbia, ως γεγονός εθνικής ιστορικής σημασίας.
Το αμέσως επόμενο διάστημα στον σταθμό προβλέπεται γεμάτο: το Cargo Dragon, που βρίσκεται ήδη ελλιμενισμένο, αναμένεται να επιστρέψει στη Γη στα μέσα Νοεμβρίου με πειράματα και εξοπλισμό, ενώ το φορτηγό σκάφος Cygnus της Northrop Grumman αναμένεται να εκτοξευτεί το αργότερο στις 29 Νοεμβρίου. Η NASA έχει ήδη προγραμματίσει έναν ακόμη διαστημικό περίπατο για τον Ιανουάριο, αυτή τη φορά για την αναβάθμιση και επισκευή του ανιχνευτή κοσμικής ακτινοβολίας Alpha Magnetic Spectrometer (AMS), χωρίς ακόμη να έχουν ανακοινωθεί τα ονόματα των αστροναυτών που θα τον εκτελέσουν.
Η οπτική του Pulse of Greece
Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι τόσο το μεμονωμένο γεγονός όσο η κλίμακα του εγχειρήματος που μόλις έκλεισε: 18 διαστημικοί περίπατοι, πέντε χρόνια δουλειάς σε έναν σταθμό που πλέον μετρά 26 χρόνια συνεχούς κατοίκησης, για να κερδηθεί ισχύς που θα στηρίξει την επιστημονική έρευνα στο εναπομείναν διάστημα ζωής του ISS. Είναι το είδος της αθόρυβης, υποδομικής εργασίας που δεν κάνει πρωτοσέλιδα σαν μια εκτόξευση Starship, αλλά είναι ακριβώς αυτή που κρατά έναν σταθμό των 26 χρόνων λειτουργικό μέχρι τη προγραμματισμένη απόσυρσή του στο τέλος της δεκαετίας. Η σύμπτωση των ημερομηνιών —ο εορτασμός του Canadarm μία ημέρα πριν τον περίπατο, η συμπλήρωση των 26 χρόνων λίγο πριν— θυμίζει επίσης πόσο διεθνής και μακρόχρονη παραμένει αυτή η συνεργασία, ακόμη και στην εποχή όπου η προσοχή του κλάδου έχει μετατοπιστεί προς το Starship, τη Σελήνη και τον Άρη.


