Μια νέα κατηγορία πηγών ακτίνων Χ εντόπισαν ερευνητές σε δημόσια διαθέσιμα δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου Chandra. Σύμφωνα με ανακοίνωση της NASA στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, η ομάδα κατέγραψε 84 αντικείμενα σε έξι γαλαξίες, τα οποία εκπέμπουν ασυνήθιστα χαμηλής ενέργειας ακτίνες Χ και έντονη υπεριώδη ακτινοβολία.
Τι ξεχωρίζει αυτές τις πηγές
Οι ερευνητές τις ονόμασαν hypersoft X-ray sources, δηλαδή «υπερμαλακές» πηγές ακτίνων Χ. Εμφανίζονται στις εικόνες του Chandra που καταγράφουν τις χαμηλότερες ενέργειες, αλλά όχι στις εικόνες υψηλότερης ενέργειας. Ο όρος «μαλακές» περιγράφει την ενέργεια της ακτινοβολίας και όχι τη φωτεινότητα των αντικειμένων.
Ανάμεσα στους γαλαξίες που εξετάστηκαν βρίσκονται η Ανδρομέδα, γνωστή ως M31, και ο M101. Οι πηγές εντοπίστηκαν τόσο σε περιοχές όπου σχηματίζονται άστρα όσο και σε περιοχές με παλαιότερους αστρικούς πληθυσμούς.
Τι μπορεί να είναι
Η φυσική τους ταυτότητα δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί. Η ομάδα θεωρεί πιθανότερο να πρόκειται για συστήματα στα οποία μια μαύρη τρύπα, ένα άστρο νετρονίων ή ένας λευκός νάνος αποσπά ύλη από ένα συνοδό άστρο. Καθώς η ύλη θερμαίνεται, παράγει ακτίνες Χ.
Συστήματα αυτού του τύπου ήταν ήδη γνωστά. Η ασυνήθιστη περίπτωση εδώ είναι ο συνδυασμός έντονης υπεριώδους ακτινοβολίας και ακτίνων Χ τόσο χαμηλής ενέργειας.
Τα δύο ερωτήματα που ανοίγει η ανακάλυψη
Η NASA εξηγεί ότι τα ευρήματα ενδέχεται να βοηθήσουν στην αναζήτηση των συστημάτων που προηγούνται των εκρήξεων υπερκαινοφανών τύπου Ia. Αυτές οι εκρήξεις χρησιμοποιούνται για τη μελέτη της διαστολής του σύμπαντος.
Ένα δεύτερο ερώτημα αφορά την ακτινοβολία που απομακρύνει ηλεκτρόνια από το αέριο ανάμεσα στα άστρα. Η υπεριώδης εκπομπή των νέων πηγών μπορεί να συμβάλλει σε αυτή τη διαδικασία, η οποία επηρεάζει τις συνθήκες σχηματισμού άστρων. Πρόκειται για πιθανές ερμηνείες και όχι για οριστικές απαντήσεις. Η σχετική μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Astronomy, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Η κεντρική εικόνα είναι συμβολική εικονογράφηση που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη και δεν αποτελεί φωτογραφικό τεκμήριο.
