Σημαντική μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ στην εστίαση καταγράφεται από το φθινόπωρο και μετά, από όταν και τέθηκε σε ισχύ ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), που, μεταξύ άλλων, επέφερε αυστηρότερες ποινές σε όσους οδηγούν έχοντας καταναλώσει ποσότητα αλκοόλ πάνω από το επιτρεπόμενο όριο.
Την ίδια ώρα οι έλεγχοι αλκοτέστ από την Τροχαία έχουν αυξηθεί στους δρόμους της Αθήνας, γεγονός που προκαλεί ανασφάλεια στους οδηγούς για την κατανάλωση ακόμα και μίας μπύρας ή ενός ποτού. Άμεσος αντίκτυπος αυτού, η μείωση τζίρου στα μπαρ κεντρικών περιοχών, ενώ συνοικιακά μαγαζιά που στηρίζονται στην πελατεία της γειτονιάς, ενδεχομένως και να βγαίνουν αλώβητα -ίσως και ενισχυμένα- από τη νέα πραγματικότητα.
Η αυξημένη αστυνόμευση πάντως, ήδη έχει αρχίσει να επηρεάζει την οδηγική συμπεριφορά, με αρκετούς οδηγούς είτε να επιλέγουν μη αλκοολούχα ποτά για κατανάλωση, είτε να στρέφονται σε άλλους τρόπους μετακίνησης για να μη χρειαστεί να οδηγήσουν.
Αισθητά μειωμένες οι παραβάσεις
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τροχαίας από ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν τις ημέρες των γιορτών, παρατηρείται ήδη σημαντική μείωση στον αριθμό των παραβάσεων. Χαρακτηριστικά, ενώ στο διάστημα από 9 έως 15 Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκαν 12.371 έλεγχοι και βεβαιώθηκαν 338 παραβάσεις, εκ των οποίων 19 οδήγησαν σε συλλήψεις, καθώς οι οδηγοί βρέθηκαν με ένδειξη άνω του 0.60 mg/l, την παραμονή Χριστουγέννων εντοπίστηκαν μόλις 87 οδηγοί να οδηγούν μεθυσμένοι σε περισσότερα από 6.000 αλκοτέστ.
Η βελτιωμένη εικόνα συνεχίστηκε και την Πρωτοχρονιά, καθώς την παραμονή πραγματοποιήθηκαν 6.129 έλεγχοι και βεβαιώθηκαν 62 παραβάσεις, ενώ στο διάστημα από 1η έως 5 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκαν 20.672 έλεγχοι αλκοολομέτρησης και βεβαιώθηκαν 152 παραβάσεις.
Όσον αφορά τις παραβάσεις και τα πρόστιμα, ένας οδηγός θεωρείται υπό την επήρεια αλκοόλ όταν η συγκέντρωση στο αίμα φτάνει τα 0,50 g/l ή 0,25 mg/L στον εκπνεόμενο αέρα. Η ένδειξη του αλκοτέστ, δηλαδή, δεν πρέπει να ξεπερνά τα 0,25 mg/L για να θεωρείται νόμιμη η οδήγηση. Από εκεί και πέρα, τα πρόστιμα είναι κλιμακωτά:
- 0,50–0,80 g/l αίματος ή 0,25–0,40 mg/L αέρα: πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση άδειας για 30 ημέρες.
- 0,80–1,10 g/l αίματος ή 0,40–0,60 mg/L αέρα: πρόστιμο 700 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 90 ημέρες.
- Άνω του 1,10 g/l αίματος ή 0,60 mg/L αέρα: φυλάκιση τουλάχιστον δύο μηνών, πρόστιμο 1.200 ευρώ, αφαίρεση διπλώματος για έξι μήνες και ακινητοποίηση οχήματος.
Ακινητοποιούνται τα οχήματα των παραβατών
Πέρα από τη μείωση των ορίων και την αύξηση των προστίμων, σύμφωνα με τον νέο ΚΟΚ, η παράβαση του αλκοτέστ επιφέρει και την ακινητοποίηση του οχήματος του παραβάτη, το οποίο και απομακρύνει γερανός από το σημείο. Το μέτρο αυτό έχει επιφέρει αρκετές αντιδράσεις, καθώς με βάση τον προηγούμενο ΚΟΚ, αν το όριο του παραβάτη έπεφτε σε φυσιολογικά όρια κατά τη διάρκεια του ελέγχου από την Τροχαία, μπορούσε να φύγει με το όχημά του, ενώ σε περίπτωση που το όριο παρέμενε άνω του φυσιολογικού, άλλος οδηγός μπορούσε να υπογράψει και να πάρει το όχημα.
Το μέτρο αυτό, ωστόσο, σύμφωνα με τον Δημήτρη Αποστολόπουλο, υπεύθυνο επικοινωνίας της Ένωσης Αστυνομικών Βορειοανατολικής Αττικής, αποσκοπεί στο να εξαλειφθούν όλες οι πιθανότητες να οδηγήσει το όχημά του ο παραβάτης οδηγός το ίδιο βράδυ. «Θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν θα υπογράψει κάποιος οδηγός για το όχημα και μετά από 100 μέτρα θα βρεθεί πίσω από το τιμόνι πάλι ο παραβάτης», τόνισε στο Newsbomb ο κ. Αποστολόπουλος.
Ο ίδιος αξιολογεί θετικά τα έως τώρα αποτελέσματα των ελέγχων, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι «έχουμε ακόμα δρόμο, μέχρι να μην εντοπίζονται καθόλου μεθυσμένοι οδηγοί στον δρόμο», ενώ επεσήμανε ότι «ναι μεν οι έλεγχοι για αλκοτέστ αποτελούν ένα πρώτο βήμα, αλλά πρέπει να συνδυάζονται με διαρκή ενημέρωση για την εκ βάθρων αλλαγή της οδηγικής συμπεριφοράς».
Μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ στην εστίαση
Σε άμεση συνάρτηση με τη μείωση των παραβάσεων είναι και η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών στην εστίαση, όπου και σημειώνεται μείωση. Ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Καταναλωτών, Γιώργος Λεχουρίτης, μιλώντας στο Newsbomb, τονίζει ότι «στα εστιατόρια, τις καφετέριες και τα μπαρ παρατηρείται μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ». «Όταν βγαίνει κανείς για διασκέδαση θα έπινε 2-3 ποτά, όμως τώρα θα πιεί ένα λόγω των αλκοτέστ», σημειώνει ο ίδιος, χαρακτηρίζοντας «θετική» τη μείωση που παρατηρείται, λέγοντας, παράλληλα ότι «επηρεάζονται, έτσι, τα έσοδα των μαγαζιών, αν και δεν παρατηρείται σημαντική μείωση, γιατί αν δεν πιεί κάποιος αλκοόλ, θα πιεί κάτι άλλο».
Ωστόσο, δεν έχει την ίδια άποψη για τα έσοδα ο Αντώνης Μαντζάκος, ιδιοκτήτης μπαρ στην περιοχή του Χολαργού, ο οποίος βλέπει τα έσοδά του να μειώνονται αισθητά. Χαρακτηριστικά, αναφέρει στο Newsbomb, ότι «το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων το έχουν απορροφήσει τα μαγαζιά», δίνοντας το παράδειγμα της τιμής της φιάλης, λέγοντας πως «όταν το ΦΠΑ πήγε από το 11% στο 24%, εμείς κάναμε αύξηση της τάξης του 6% και όχι του 13%».
Όσον αφορά το τελευταίο διάστημα, με την αύξηση των αλκοτέστ, ο Αντώνης Μαντζάκος αναφέρει ότι «έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ». «Από τη μείωση που παρατηρείται, 50% οφείλεται στα αλκοτέστ και 50% στο ότι ο κόσμος δεν έχει λεφτά», εκτιμά ο Α. Μαντζάκος, λέγοντας μάλιστα χαρακτηριστικά ότι «τις προάλλες είπα σε μια παρέα να κεράσω σφηνάκια και μου είπαν όχι, για να μην τους πιάσει το αλκοτέστ και όλοι ήπιαν από ένα ποτό».
Ο ίδιος, ωστόσο, τονίζει την ανάγκη και ορισμένων περαιτέρω μέτρων, όπως για παράδειγμα να επεκταθεί το 24ωρο ωράριο του μετρό και άλλες μέρες της εβδομάδας εκτός από το Σάββατο, να υπάρχουν περισσότερες νυχτερινές γραμμές λεωφορείων και να είναι πιο εύκολη η εύρεση ταξί, η οποία τον τελευταίο καιρό καθυστερεί, λόγω των εφαρμογών.
Μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ εντοπίζει και η Καλλιόπη, εργαζόμενη σε μπαρ στην περιοχή της Βικτώριας. «Από το καλοκαίρι περίπου και μετά, η μείωση που παρατηρούμε στην κατανάλωση αλκοολούχων ποτών είναι σημαντική, η οποία επιφέρει και μείωση του τζίρου μας», σημειώνει η ίδια
«Μπορεί η πελατεία να μην έχει μειωθεί και ίσα-ίσα να είναι και ελαφρώς αυξημένη, αλλά τα έσοδα έχουν μειωθεί αισθητά, αφού τα μη αλκοολούχα ποτά κοστίζουν λιγότερο από τα αλκοολούχα», προσθέτει η ίδια.
Στροφή στα συνοικιακά μαγαζιά
Την ίδια μείωση στην κατανάλωση αλκοόλ δεν παρατηρεί, ωστόσο, η Ηλέκτρα, εργαζόμενη σε συνοικιακό μπαρ στην περιοχή του Γαλατσίου. Η ίδια ανέφερε ότι ναι μεν παρατηρείται μια πολύ μικρή και ανεπαίσθητη μείωση, όμως το γεγονός ότι δεν έχει διαταραχθεί τόσο η κατανάλωση στο μαγαζί που δουλεύει εκείνη μπορεί να οφείλεται στο ότι είναι συνοικιακό και μαζεύει περισσότερο τον κόσμο της γειτονιάς.
«Στη διάρκεια των γιορτών, είχαμε πολύ κόσμο στο μαγαζί αργά το βράδυ και ήταν κατά κύριο λόγο κόσμος που είχε ήδη βγει στο κέντρο της Αθήνας, δεν είχε πιεί, λόγω των αλκοτέστ και επιστρέφοντας σπίτι ερχόταν σε εμάς για να πιεί 1-2 ποτά χωρίς να χρειάζεται να οδηγήσει», σημειώνει στο Newsbomb.
Αυτή τη στροφή στα συνοικιακά μαγαζιά διαπιστώνει και ο πρόεδρος της Ένωσης Διακινητών Εμπόρων Οίνων & Ποτών Αθήνας, Γιάννης Βυτινιώτης, ο οποίος υπογραμμίζει ότι «ήδη στην αγορά είναι ορατή, καθώς ο κόσμος της γειτονιάς τα επιλέγει για να βγαίνει και να πίνει χωρίς περιορισμό, αφού δεν θα χρειαστεί να οδηγήσει».
Επιπλέον, υπογραμμίζει ότι έχει σημειωθεί σημαντική μείωση στη χονδρική πώληση των ποτών σε μαγαζιά. «Από το φθινόπωρο που άρχισαν να εφαρμόζονται τα νέα μέτρα, έχει παρατηρηθεί μείωση έως και 30% στην πώληση των ποτών», αναφέρει χαρακτηριστικά στο Newsbomb. Ο ίδιος, όμως, αποδίδει τη μείωση στην κατανάλωση, η οποία επηρεάζει και τη χονδρική πώληση, σε έναν συνδυασμό συγκυριών, καθώς εκτός από τα μέτρα για το αλκοτέστ, καθοριστικό ρόλο παίζει και η αύξηση της τιμής των ποτών.
Προσέχουν περισσότερο οι πολίτες
Η αυστηροποίηση του ΚΟΚ, έχει επιφέρει και αλλαγές στην οδηγική συμπεριφορά των πολιτών. Μιλώντας στο Newsbomb, νεαροί οδηγοί, τονίζουν ότι προσέχουν περισσότερο τώρα που τα όρια του αλκοτέστ έχουν μειωθεί και τα πρόστιμα έχουν αυξηθεί.
Ο Αντώνης που είναι οδηγός μηχανής, για τους οποίους τα όρια είναι ακόμα χαμηλότερα, λέει ότι έτσι κι αλλιώς δεν έπινε όταν οδηγούσε, πόσο μάλλον τώρα. «Θα πιώ μία μπύρα ή ένα ποτό σε διάστημα μεγαλύτερο των δύο-τριών ωρών που θα καθίσω έξω», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Από την άλλη η Χριστίνα επιλέγει άλλους τρόπους μετακίνησης. «Δεν παίρνω πια αυτοκίνητο και επιλέγω να μετακινηθώ με μέσα ή ταξί, αν και η τιμή των τελευταίων έχει αυξηθεί αισθητά», σημειώνει και προσθέτει ότι «σε περίπτωση που είμαι κάπου με το αμάξι είτε θα πιώ ένα ποτό, είτε αν πιώ παραπάνω, θα αφήσω το αυτοκίνητο εκεί και θα το πάρω την επόμενη μέρα».
Ρωτώντας και άλλους ανθρώπους, όλοι απάντησαν ότι πλέον θα πιούν ένα ποτό, ενώ επειδή τα όρια έχουν μειωθεί και πλέον υπάρχει ανασφάλεια μέχρι και για μια μπύρα, αρκετοί είναι αυτοί που επιλέγουν είτε αναψυκτικά, είτε ποτά χωρίς αλκοόλ, όπως τις μη αλκοολούχες μπύρες.
Παράλληλα, ολοένα και περισσότεροι οδηγοί επιλέγουν να μην κυκλοφορούν το βράδυ με το αυτοκίνητο και στρέφονται είτε στα μέσα μεταφοράς, είτε στα ταξί. Ο Σπύρος Ρεβύθης, πρόεδρος των εργαζομένων του Μετρό, επιβεβαιώνει ότι το Σάββατο παρατηρείται αρκετή κίνηση στους συρμούς, από όταν εισήχθη η 24ωρη λειτουργία του.
Υπογραμμίζει, δε, μιλώντας στο Newsbomb, ότι η 24ωρη λειτουργία του μέσου θα εξυπηρετούσε ακόμα περισσότερο, «αν είχαμε και το προσωπικό που μας λείπει». «Για να έχουμε 24ωρη λειτουργία και άλλες ημέρες της εβδομάδας, μας λείπουν 800 άνθρωποι, τεχνητες, σταθμάρχες, οδηγοί και λοιπό προσωπικό», σημειώνει χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας ότι «χρειαζόμαστε και καινούργια τρένα, γιατί τα ήδη υπάρχοντα είναι στα όρια τους».
Επιπλέον έθεσε και το ζήτημα της συντήρησης των συρμών, η οποία η γίνεται μόνο τη νύχτα που οι συρμοί δεν κυκλοφορούν και εξήγησε ότι «όσο αφαιρούνται ώρες από τη συντήρηση, θα ανακύψουν προβλήματα. Τώρα με την 24ωρη λειτουργία, η συντήρηση που γινόταν σε επτά ημέρες πρέπει να γίνεται σε έξι. Το θέμα είναι να προσληφθεί περισσότερο προσωπικό για να βγει η συντήρηση και να υπάρχουν περισσότερα τρένα, ώστε κάποια να αποσύρονται για να συντηρηθούν και να ξαναρίχνονται μετά στην κυκλοφορία».
Αλκοτέστ μιας χρήσης στο εμπόριο
Στο εμπόριο, πάντως, τόσο σε σούπερ και μίνι μάρκετ, σε ορισμένα περίπτερα, αλλά και σε φαρμακεία διακινούνται αλκοτέστ μίας χρήσης, τα οποία μπορεί να προμηθευτεί ο καθένας, για προσωπικό έλεγχο, πριν καθίσει πίσω από το τιμόνι έχοντας καταναλώσει αλκοόλ.
Η διάθεσή τους, ωστόσο, δεν είναι ακόμα τόσο διαδεδομένη, σύμφωνα με τον Γιάννη Δαγρέ, αντιπρόεδρο του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, και για τον λόγο αυτό «δεν παρατηρείται ούτε κάποια σημαντική ζήτηση, ούτε πώληση». «Αν θέλει κάποιος να είναι βέβαιος ότι δεν θα βγει πάνω από το όριο σε αλκοτέστ, μπορεί να το προμηθευτεί» ανέφερε περαιτέρω, τονίζοντας ότι οι ενδείξεις τους είναι έγκυρες.
Παρόμοια διαπίστωση έκανε και ο Θεόδωρος Μάλλιος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μισθωτών Περιπτέρων, ο οποίος ανέφερε ότι «δεν έχουν μπει οριζόντια στα περίπτερα τα αλκοτέστ μίας χρήσης, ωστόσο αυτά που πωλούνται σε αλυσίδες μίνι μάρκετ, είναι απαραίτητο να έχουν πιστοποιήσεις από το κράτος για την εγκυρότητά τους. Δεν νομίζω μεγάλες αλυσίδες να πουλούσαν κάτι μη εγκεκριμένο, ωστόσο ακόμα η πώλησή τους στα περίπτερα είναι υπό συζήτηση».
Σε νυχτερινά περίπτερα και μίνι μάρκετ, ωστόσο που επισκεφθήκαμε, οι εργαζόμενοι δήλωσαν ότι από το καλοκαίρι και μετά η ζήτηση αυτών των συσκευών έχει σημειώσει μικρή αύξηση, με την εγκυρότητά τους να αγγίζει μέχρι και το 99%.
Πώς θα αλλάξει η οδηγική συνείδηση
Για τον Διαμαντή Ηλιάδη, μέλος της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδήγησης και αντιπρόσωπο στη ΓΣΕΒΕΕ, «η μείωση των ορίων αποτελεί μέτρο που κινείται στη σωστή κατεύθυνση, όμως υπάρχει ακόμα ένας παράγοντας που είναι σημαντικότερος: η συνεχής επιτήρηση και αστυνόμευση».
Ο κ. Ηλιάδης στέκεται στο γεγονός ότι οι έλεγχοι και τα μπλόκα έχουν αυξηθεί και πλέον η παρουσία τους στους δρόμους της Αθήνας είναι συνεχής, κάθε μέρα και όχι μόνο τα σαββατοκύριακα, αλλά και άλλες ώρες της ημέρας εκτός από τις νυχτερινές.
«Η αστυνόμευση και οι έλεγχοι βοηθούν όχι μόνο για τη μείωση των μεθυσμένων οδηγών, αλλά και για άλλες παραβάσεις, όπως το όριο ταχύτητας», λέει στο Newsbomb, αναφέροντας ότι πλέον στον εντοπισμό παραβάσεων βοηθούν και οι «έξυπνες» κάμερες που εγκαθίστανται σε δρόμους της πρωτεύουσας.
Όμως, ενώ «η αστυνόμευση αποτελεί λύση για το τώρα», σύμφωνα με τον κ. Ηλιάδη, είναι επίσης σημαντικό να αλλάξει επί της αρχής η οδηγική μας συνείδηση και συμπεριφορά. Όπως εξηγεί και ο αντιπρόσωπος στη ΓΣΕΒΕΕ της Ομοσπονδίας Εκπαιδευτών Οδήγησης, «όταν ένας υποψήφιος οδηγός έρχεται στις σχολές οδηγών στα 18, 19, 20 του, δεν γίνεται μέσα σε 25 ώρες πρακτικών μαθημάτων και σε 21 ώρες θεωρίας να αλλάξει η οδηγική του συνείδηση. Είναι ένα διαχρονικό μας αίτημα να εισαχθούν στα σχολεία μαθήματα οδηγικής συμπεριφοράς ήδη από την προσχολική αγωγή, τα οποία σιγά-σιγά εισάγονται, ωστόσο αυτό είναι κάτι που θα αποδώσει μετά από χρόνια».
