H κατάσταση στα νερά της Μεσογείου «βράζει» πάλι και οι συσχετισμοί αναδιαμορφώνονται.
Ο Ερντογάν επιχειρεί να δημιουργήσει με Πακιστάν και Σαουδική Αραβία το λεγόμενο Ισλαμικό ΝΑΤΟ στην νοτιοανατολική Ασία και Μέση Ανατολή. Για το θέμα, δεδομένης της αγαστής σχέσης Αθήνας – Ριάντ, ρωτήθηκε πρόσφατα και η εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού και απάντησε: Βρισκόμαστε στο επίπεδο των δημοσιευμάτων. Προφανώς και παρακολουθούμε στενά και αξιολογούμε τα δεδομένα. Μπορώ να σας μιλήσω μόνο για τη στρατηγική εταιρική σχέση που έχουμε με τη Σαουδική Αραβία, η οποία αναπτύσσεται σε πολλούς τομείς, όπως τον πολιτικό, στρατιωτικό, οικονομικό.
Σε αυτό το νέο πλαίσιο που τείνει να διαμορφωθεί ξεχωριστή σημασία έχει ο ρόλος της Ινδίας, παραδοσιακού εχθρού του Πακιστάν, με τις συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών να είναι πρόσφατες.
Ένα νέο «Med QUAD» υπό διαμόρφωση;
Η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ υπέγραψαν ένα τριμερές σχέδιο στρατιωτικής συνεργασίας για το 2026 στα τέλη Δεκεμβρίου 2025, επισημοποιώντας βαθύτερους αμυντικούς δεσμούς για το επόμενο έτος, με έμφαση σε κοινές ασκήσεις (αεροπορικές, ναυτικές), στρατηγικό διάλογο, εξειδικευμένη εκπαίδευση (μη επανδρωμένα συστήματα, ηλεκτρονικός πόλεμος) και ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης για την ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας, ιδίως στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επιπλέον πληροφορίες αναφέρουν ότι ότι το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος εξετάζουν το ενδεχόμενο δημιουργίας κοινής στρατιωτικής δύναμης στην ανατολική Μεσόγειο εν μέσω των εντάσεων με την Τουρκία.
Η Ινδία έχει προσκληθεί επίσημα να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής «3+1» και στο στρατηγικό φόρουμ από το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κύπρο, όπως αναφέρει το eurasiantimes. Σημειώνεται ότι η Ινδία έχει ήδη εξαιρετικά στενούς δεσμούς και με τις τρεις χώρες.
Αναδύεται ένα ισλαμικό ΝΑΤΟ;
Τον Ιανουάριο του 2026, η Τουρκία προχώρησε στην προσχώρηση στη συμφωνία άμυνας μεταξύ Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, ξεκινώντας συνομιλίες με τις δύο χώρες για την ένταξή της. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ήδη συνταχθεί ένα προσχέδιο.
Η Τουρκία διατηρεί ήδη αμυντική συνεργασία με τις δύο χώρες, συμπεριλαμβανομένης της ναυπηγικής για το Πακιστανικό Πολεμικό Ναυτικό και της κοινής εργασίας στον τομέα της αεροδιαστημικής και των μη επανδρωμένων συστημάτων, που αποτέλεσαν τη βάση για την προτεινόμενη ένταξή της. Αυτό σημαίνει ότι τόσο η Σαουδική Αραβία όσο και η Τουρκία χρειάζονται την πυρηνική προστασία του Πακιστάν και ότι η «ισλαμική βόμβα» έχει πράγματι γίνει πραγματικότητα; Το Αζερμπαϊτζάν είναι μια άλλη χώρα που βρίσκεται ήδη στο στρατόπεδο Τουρκίας-Πακιστάν.
Η Ινδία και το Ισραήλ διατηρούν παραδοσιακά ισχυρές αμυντικές σχέσεις. Έχουν κοινά συμφέροντα. Η Ινδία διατηρεί στενές σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Υπάρχει περιθώριο για μεγαλύτερο ενδιαφέρον και συμμετοχή της Ινδίας στη Μεσόγειο;
Μεσογειακό QUAD
Η Ελλάδα και το Ισραήλ, όπως επιβεβαιώθηκε και από τη συνάντηση Δένδια – Καντζ, διατηρούν στενές σχέσεις συνεργασίας και αναμένεται να εντείνουν τις κοινές ασκήσεις μετά την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, με τη συμμετοχή της Κύπρου. Η Ελλάδα σχεδιάζει επίσης να συμμετάσχει στην ισραηλινή ναυτική άσκηση Noble Dina τους επόμενους μήνες στην ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν ήδη αγοράσει από το Ισραήλ πυραυλικά συστήματα αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Αθήνα βρίσκεται επίσης σε διαπραγματεύσεις για την αγορά από το Ισραήλ συστημάτων αντιπυραυλικής και αντιβαλλιστικής άμυνας μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς για ένα προγραμματισμένο πολυεπίπεδο σύστημα αεροπορικής και drone άμυνας, γνωστό ως «Ασπίδα του Αχιλλέα», το κόστος του οποίου εκτιμάται σε περίπου 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό το μήνα, το ελληνικό κοινοβούλιο ενέκρινε την αγορά 36 συστημάτων πυραυλικής πυροβολικής PULS από το Ισραήλ για την ενίσχυση της άμυνας κατά μήκος των βορειοανατολικών συνόρων της Ελλάδας με την Τουρκία και στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου.
Η πρωτοβουλία αυτή έχει ως στόχο να αποτρέψει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Τουρκίας στην περιοχή.
Αμυντική συνεργασία Ισραήλ-Ινδίας
Το Ισραήλ παρέχει τεχνολογία αιχμής για τον εκσυγχρονισμό του στρατού της Ινδίας ενάντια στις περιφερειακές απειλές. Οι αμυντικές σχέσεις Ινδίας-Ισραήλ είναι βαθιά στρατηγικές, βασισμένες σε ισχυρή συνεργασία σε προηγμένα οπλικά συστήματα (δρόνια, πύραυλοι, ραντάρ), κοινή έρευνα και ανάπτυξη (όπως το Barak-8), μεταφορά τεχνολογίας και καταπολέμηση της τρομοκρατίας, με το Ισραήλ να αποτελεί βασικό προμηθευτή που υποστηρίζει τον στόχο της Ινδίας «Make in India», ο οποίος προωθείται από επισκέψεις υψηλού επιπέδου και αμοιβαία συμφέροντα ασφάλειας έναντι απειλών όπως η τρομοκρατία.
Το μερίδιο του Ισραήλ στις εισαγωγές αμυντικού εξοπλισμού της Ινδίας έφτασε στο υψηλότερο σημείο του, περίπου 34% (2015-2019), και σήμερα κυμαίνεται μεταξύ 9-13%, πίσω από τη Ρωσία και τη Γαλλία.
-Η Ινδία αποκτά ισραηλινά drones (Heron, Searcher), συστήματα πυραύλων (Barak-8/MRSAM, Spyder), πυρομαχικά Loiter (Harop), προηγμένα ραντάρ (αερομεταφερόμενα και επίγεια) και ελαφριά πολυβόλα (IWI Negev NG-7).
-Συνεργασία υφίσταται για την από κοινού ανάπτυξη έργων όπως το πυραυλικό σύστημα Barak-8 (για τις χερσαίες και ναυτικές δυνάμεις) και η αναβάθμιση των ινδικών drones (Project Cheetah) για εγχώρια παραγωγή.
-Ισραηλινές εταιρείες μοιράζονται τεχνολογίες με ινδικές εταιρείες άμυνας όπως Tata, Bharat Forge και Adani για τα πυραυλικά συστήματα Pinaka, το σύστημα έξυπνων τυφεκίων Arbel (συν-παραγωγή), τα κατευθυνόμενα πυρομαχικά και τα UAV και τα πυροβολικά έργα της Elbit Systems. Κοινή ανάπτυξη με την Premier Explosives.
-ELTA Systems/Tata JV (Hela Systems) για EW, επικοινωνίες και συστήματα για μαχητικά αεροσκάφη.
-Συνεργασία με την IAI για τον μετασχηματισμό Boeing 767. Κοινοπραξίες με την IAI, την Rafael και την Belrise με ινδικές εταιρείες.
-Συνεργασία σε αναδυόμενες τεχνολογίες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, της κυβερνοασφάλειας, της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και της ολοκληρωμένης παραγωγής.
-Κοινές προσπάθειες στην ανταλλαγή πληροφοριών και την καταπολέμηση των κυβερνοαπειλών. Κοινή δέσμευση για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, με τις δύο χώρες να έχουν πληγεί από εξτρεμιστικές επιθέσεις.
-Και οι δύο χώρες είναι ενεργά μέλη της I2U2 Group, μιας στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ Ινδίας, Ισραήλ, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) και Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) που προωθεί την οικονομική και τεχνολογική συνεργασία.
-Η Διμερής Συμφωνία Καινοτομίας (BIA) υπογράφηκε το 2021 από την DRDO της Ινδίας και την DDR&D του Ισραήλ με σκοπό την προώθηση της κοινής έρευνας και ανάπτυξης (Ε&Α) με νεοσύστατες επιχειρήσεις σε προηγμένες τεχνολογίες διπλής χρήσης (όπως τεχνητή νοημοσύνη, drones και κβαντικές τεχνολογίες).
-Η Ινδία και το Ισραήλ διεξάγουν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ιδίως τη συμμετοχή της IAF στις διετείς αεροπορικές ασκήσεις «Blue Flag» του Ισραήλ (από το 2017) και κοινές ασκήσεις καταπολέμησης της τρομοκρατίας, ενισχύοντας τις αεροπορικές τακτικές, τις ειδικές δυνάμεις και την συνεργασία στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας, με τακτικές ναυτικές ανταλλαγές. Αυτές οι ασκήσεις, που περιλαμβάνουν διείσδυση εδάφους και προστασία περιουσιακών στοιχείων, εδραιώνουν την αμυντική τους συνεργασία, εστιάζοντας στις προκλήσεις του σύγχρονου πολέμου και την ανταλλαγή γνώσεων.
-Η Ινδία και το Ισραήλ πραγματοποίησαν κοινή άσκηση καταπολέμησης της τρομοκρατίας στο Δελχί το 2024.
Ουσιαστικά, η συνεργασία έχει προχωρήσει πέρα από την απλή σχέση αγοραστή-πωλητή και έχει εξελιχθεί σε βαθιά στρατηγική εμπιστοσύνη, κοινή ανάπτυξη και κοινούς στόχους ασφάλειας, καθιστώντας το Ισραήλ ζωτικό αμυντικό εταίρο για την Ινδία.
Ινδία και Ελλάδα
Το γαϊτανάκι συνεχίζεται αν υπολογίσει κανείς πως Ινδία και Ελλάδα έχουν ενισχύσει σημαντικά τους στρατιωτικούς δεσμούς τους, πραγματοποιώντας την πρώτη τους διμερή ναυτική άσκηση στη Μεσόγειο τον Σεπτέμβριο του 2025.
Η Ινδική Πολεμική Αεροπορία συμμετείχε στην πολυεθνική αεροπορική άσκηση ΗΝΙΟΧΟΣ-25 στην Ελλάδα τον Απρίλιο του 2025, επιδεικνύοντας την αυξανόμενη αμυντική συνεργασία στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας και του αεροπορικού πολέμου, με κοινές ασκήσεις όπως ο αντιυποβρυχιακός πόλεμος και η αεροπορική άμυνα που ενισχύουν τη διαλειτουργικότητα. Μια κοινή άσκηση διέλευσης (PASSEX) πραγματοποιήθηκε επίσης στα ανοικτά της Βομβάης τον Ιούλιο του 2025.
Η ενισχυμένη συνεργασία βασίζεται σε μια στρατηγική εταιρική σχέση που δημιουργήθηκε το 2023.
Σχέσεις Ινδίας-Κύπρου
Πολύ καλές είναι και οι σχέσεις Ινδίας-Κύπρου όπως αποδεικνύουν πρόσφατες επισκέψεις υψηλού επιπέδου, που καθιέρωσαν ένα πενταετές σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της στρατηγικής, οικονομικής (εμπόριο και επενδύσεις), αμυντικής, ψηφιακής και θαλάσσιας συνεργασίας, με έμφαση στην καινοτομία, τη συνδεσιμότητα και την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων όπως η τρομοκρατία.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού Μόντι το 2025 επιτάχυνε τις σχέσεις, με έμφαση σε ένα στρατηγικό χάρτη πορείας για την ανάπτυξη. Η συνεργασία περιλαμβάνει το Επιχειρηματικό Συμβούλιο Ινδίας-Ελλάδας-Κύπρου (IGC), την ψηφιακή και τεχνολογική καινοτομία (τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια) και τη διερεύνηση κοινών επιχειρήσεων.
Η συνεργασία εμβαθύνθηκε μέσω ενός Προγράμματος Αμυντικής Συνεργασίας 2025 που στοχεύει στην ανταλλαγή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο σχετικά με την τρομοκρατία και την θαλάσσια ασφάλεια.
Πώς διαμορφώνεται το τοπίο
Με όλα τα παραπάνω δεδομένα, μια στρατηγική συμμαχία μεταξύ Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας δημιουργεί σημαντικές στρατηγικές ανησυχίες για την Ινδία, καθώς συνδυάζει τη χρηματοδοτική υποστήριξη της Σαουδικής Αραβίας, την τεχνολογία της Τουρκίας και την πυρηνική αποτρεπτική δύναμη του Πακιστάν, μεταβάλλοντας τις δυναμικές εξουσίας στη Νότια/Δυτική Ασία και περιπλέκοντας την ασφάλεια στη θάλασσα.
Οι επιλογές της Ινδίας περιλαμβάνουν την περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεών της με χώρες όπως το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, καθώς και με τους άμεσους γείτονες της Τουρκίας, την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αρμενία, την ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης, την αξιοποίηση της οικονομικής επιρροής (τόσο της Σαουδικής Αραβίας όσο και των ΗΑΕ) και την προετοιμασία για ένα πιο περίπλοκο τοπίο περιφερειακής ασφάλειας μέσω της ενίσχυσης των εγχώριων αμυντικών δυνατοτήτων.
Με πληροφορίες από eurasiantimes.com
